Ashabdan İrbaz b. Sâriye der ki:

" Resûlullah aleyhisselam bir gün sabah namazından sonra bize beliğ bir mev'iza irad buyurdu.

Bu mev'izadan gözler yaşardı, kalbler ürperdi.

'Bu, bir vedalaşıcının vazına benziyor!

Öyle ise yâ Rasûlallah! Bize neyi tavsiye buyurursun?' dedik. 92

Resûlullah aleyhisselam:

'Ben sizi gecesi gündüzü gibi aydın olan şeyin üzerinde bırakmış bulunuyorum.

Benden sonra, ancak helak olacak olan kimse ondan sapar! 93

Allah'tan sakınmanızı, başınıza Habeşli bir köle de geçse onun emirlerini dinlemenizi, kendisine itaat etmenizi size tavsiye ederim.

Benden sonra, sizlerden yaşayanlar, birçok anlaşmazlıklara şahit olacaktır!

O zaman sünnetime, 94 sünnetimden bildiğiniz şeylere, 95 hidayet ve doğru yol üzerinde bulunan halifelerimin (Hulefa-i Râşidînin) sünnetine sımsıkı sarılınız!

Sonradan sonraya ortaya çıkarılan birtakım şeylerden sakınınız!

Çünkü, sonradan sonraya ortaya çıkarılan şey bid'attr.

Her bid'at da dalâlettir, sapkınlıktır! " buyurdu. 96

Hazret-i Ebu Bekir, halife olduğu zaman yaptığı konuşmada:

" İnen Kur'ân ve Peygamber aleyhisselamın sünnetleri bize öğretildi de, biz bu sayede bilgi sahibi olduk" demiştir. 97

Hazret-i Alide:

" Resûlullah aleyhisselamın ruhu kabzolununca, Ebu Bekir halife oldu.

Yüce Allah tarafından ruhu kabzolununcaya kadar, Resûlullah aleyhisselamın ameline ve sünnetine göre hareket etti.

Sonra Ömer halife oldu.

Ruhu kabzolununcaya kadar o da öyle hareket etti.

Her ikisi de, Resûlullah aleyhisselamın ameline ve sünnetine göre hareket etti" diyerek şehadette bulunmuştur. 98

Bid'at; ikmâlinden sonra, başka bir deyişle Peygamberimiz aleyhisselamdan sonra dinde ihdas edilen şeylere, amellere;99 Ashabın ve Tabiînin işlemedikleri, sünnete aykırı bulunan şeylere denir. 100

Peygamberimiz aleyhisselam, bir hadis-i şeriflerinde:

" Varlığım Kudret Elinde bulunan Allah'a yemin ederim ki; 101 sizler, kendinizden öncekilerin yollarını kanş karış, arşın arşın, 102 kulaç kulaç103 muhakkak izleyeceksinizdir.

Hatta, onlar bir kelerin deliğine girecek olsalar, onlara tâbi olacaksınız, 104 oraya da onlarla birlikte gireceksiniz" buyurdu. 105

Ashab:

" Yâ Rasûlallah, kimdir onlar? Ehl-i Kitab olanlar mı?106 Yahudilerle Hıristiyanlar mı?" diye sordular.

Peygamberimiz aleyhisselam:

" Ya kim olacak?! " buyurdu. 107

Peygamberimiz aleyhisselam, başka bir hadislerinde de:

" Eğer sizler Peygamberinizin sünnetini bırakacak olursanız, muhakkak dalâlete düşer, yolunuzu şaşırırsınız! " buyurmuştur. 108

Cebrail aleyhisselam, Peygamberimiz aleyhisselama Kur'ân-ı Kerîmle indiği gibi, sünnet ile de inerdi. 109

Peygamberimiz aleyhisselam:

" İyi biliniz ki; bana Kitab ve onunla birlikte bir o kadar daha verildi! " buyurmustur. 110

Yine Peygamberimiz aleyhisselam:

" Haberiniz olsun ki; Resûlullahın da, Allah'ın (Kur'ân'da) haram kıldıkları kadar haram kıldığı şeyler vardır. 111

Çok sürmez, 112 kamı tok. 113 koltuğuna kurulmuş bir adama hadislerimden bir hadis söylenirde, o:

'Bizim yanımızda ve sizin aranızda Yüce Allah'ın Kitabı var! 114 Size Kitabullah yeter! Onda helâl bulduğunuz şeyi helâl olarak kabul ediniz, onda haram bulduğunuz şeyi haram olarak kabul ediniz! 115 Biz de onda helâl bulduğumuz şeyi helâl sayarız, haram bulduğumuz şeyi haram sayarız' der. 116

Sakın! Herhangi birinizi, koltuğuna kurulmuş olduğu halde kendisine erişeni 17 hadislerimden birşey, 118 yapılmasını emr veya ondan nehy ettiğim bir emrim hakkında: 119

'Ben bunu bilmiyorum, tanımıyorum! 120 Biz bunu bilmiyoruz! Biz ancak Kitabullahta bulduğumuz şeye uyanz! 121 Biz bunu Kitabullahta bulamadık! 122 İşte Kitabullah! Yok onda bu! Biz, Kitabullahta bulduğumuza göre amel ederiz, aksi takdirde hayır! '123 der bir tutumda bulmayayım!

İyi biliniz ki; Resûlullahın haram kıldığı şey, Allah'ın haram kıldığı şey gibidir! 124

Ben ne helâli haram, ne de haramı helâl kılarım. 125

Sizden, koltuğuna kurulmuş biriniz, Allah'ın şu Kitabındakilerden başka birşeyi haram kılmadığını mı sanıyor?!

Şunu iyi biliniz ki; vallahi ben de hem öğüt verdim, hem de bazı şeyleri emr, bazı şeylerden de nehy ettim.

Benim emr ve nehy ettiğim şeyler, belki Kur'ân'daki kadardır, ya da daha çoktur!

Şüphe yok ki, Allah Ehl-i Kitabın evlerine izinsiz olarak girmenizi, kadınlarını dövmenizi, üzerlerine salınan vergiyi ödedikleri halde meyvelerini yemenizi size helâl kılmam ıştır! " buyurdu. 126

" Sünnet, ikidir:

1. Farz hakkında olan sünnet.

2. Farz hakkında olmayan sünnet.

Farz hakkındaki sünnetin aslı Kitabullahtadır. Ona yapışmak hidayet, onu bırakmak dalâlet, sapkınlıktır.

Farz hakkında olmayan sünnetin aslı Kitabullahta yoktur. Ona yapışmak fazilettir, onu bırakmak günah değildir.

Ümmetim bozulduğu zamanda sünnetime sarılan kimse için şehit ecri vardır! " da buyurulmustur.

Peygamberimiz aleyhisselam:

" Sizin üzerinize öyle bir zaman gelecektir ki, o zamanda helâl olan üç dirhemden veya kendisiyle görüşülüp konuşulacak bir kardeşten veya amel edilecek bir sünnetten daha aziz, daha şerefli birşey bulunmayacaktır" buyurmuştur. 127

Mü'minlerin sünnete başvurmaları, uymaları Yüce Allah'ın emri gereğidir.

Kur'ân-ı Kerîm'de bu hususta şöyle buyurulur:

" Ey iman edenler! Allah'a itaat ediniz, Peygambere ve sizden olan emir sahiplerine de itaat ediniz!

Birşey hakkında çekiştiğiniz zaman-eğer Allah'a ve ahiret gününe inanıyorsanız-hemen onu Allah'a ve Peygambere döndürünüz! Bu, hem hayırlı, hem de netice itibarıyla daha güzeldir! " (Nisa: 59)

" Sizden olan emir sahipleri, " din âlimleri ve fakihler demektir.

" Allah'a ve Resûlullaha itaat" da, Kitab ve sünnete tâbi olmak demektir. 128

" Peygamber'e itaat eden, Allah'a itaat etmiştir." (Nisa: 80)

" .. Peygamber size ne verdiyse onu alınız! Size neyi yasakladıysa ondan da sakınınız. Allah'tan korkunuz! Çünkü, Allah'ın azabı çetindir! " (Haşr 7)

" Andolsun ki, Resûlullahta sizin için, Allah'ı ve ahiret gününü ummakta olanlar için, Allah'ı çok ananlar için güzel bir imtisal numunesi vardır." (Ahzâb: 21)

Peygamberimiz aleyhisselam da, hadis-i şeriflerinde:

" Ben size neyi emretmişsem onu alınız! Sizi neden nehyetmişsem ondan da sakınınız! " 129 buyurmuşlardır.

-------------------------------------

92. Ahmed b. Hanbel, Müsned, c. 4, s. 126, Ebu Dâvud, Sünen, c. 4, s. 201, Tirmizî, c. 5, s. 44, İbn Mâce, c. 1, s. 15-16, Dârimî, c. 1, s. 43.

93. Ahmed, c. 4, s. 128, İbn Mâce, c. 1, s. 16.

94. Ahmed, c. 4, s. 126, Ebu Dâvud, c. 4, s. 201, Tirmizî, c. 5, s. 44, İbn Mâce, c. 1, s. 16, Dârimî, c. 1 , s. 43-44.

95. Ahmed, c. 4, s. 126, İbn Mâce, c. 1, s. 16.

96. Ahmed, c. 4, s. 126-127, Ebu Dâvud, c. 4, s. 201, Tirmizî, c. 5, s. 44, İbn Mâce, c. 1, s. 16, Dârimî, c. 1 , s. 44.

97. İbn Sa'd, Tabakât, c. 3, s. 183, Belâzurî, Ensâbu'l-eşrâf, c. 1, s. 590, Muhibbut-Taberî, Rıyâdu'n-nadrâ, c. 1, s. 231.

98. Ahmed b. Hanbel, Müsned, c. 1 , s. 128.

99. Firuzâbâdi, c. 3, s. 3.

100. Seyyid Şerif, s. 29.

101. Ahmed, c. 2, s. 327.

102. Ahmed, c. 2, s. 32, Buhârî, c. 8, s. 151. Müslim, c. 4, s. 2054.

103. Ahmed, c. 2, s. 327.

104. Ahmed, c. 3, s. 84, Buhârî, c. 8, s. 151. Müslim, c. 4, s. 2054.

105. Ahmed, c. 2, s. 450.

106. Ahmed, c. 2, s. 327.

107. Ahmed, c. 3, s. 84, 89, Buhârî, c. 8, s. 151, Müslim, c. 4, s. 2054.

108. Ahmed, c. 1, s. 455.

109. Dârimî, c. 1, s. 117.

110. Ebu Dâvud, c. 4, s. 200.

111. İbn Mâce, c. 1, s. 6.

112. Ahmed, c. 4, s. 131 , Ebu Dâvud, c. 4, s. 200, İbn Mâce, c. 1, s. 6, Dârimî, c. 1, s. 111, Hâkim, c. 1, s. 109, Begavî, Mesâbih, c. 1, s. 13.

113. Ahmed, c. 4, s. 131, Ebu Dâvud, c. 4, s. 200, Begavî, c. 1, s. 13.

114. Ahmed, c. 4, s. 132, İbn Mâce, c. 1, s. 6, Dârimî, c. 1, s. 117, Hâkim, c. 1, s. 109.

115. Ahmed, c. 4, s. 131, Ebu Dâvud, c. 4, s. 200.

116. Ahmed, c. 4, s. 132, İbn Mâce, c. 1, s. 6, Dârimî, c. 1, s. 117, Hâkim, c. 1, s. 109.

117. Ahmed, c. 6, s. 8, Ebu Dâvud, c. 4, s. 200, İbn Mâce, c. 1, s. 7, Hâkim, c. 1, s. 108, Begavî, c. 1, s. 13.

118. Ahmed, c. 6, s. 8.

119. Ebu Dâvud, c. 4, s. 200, İbn Mâce, c. 1 , s. 6, Hâkim , c. 1, s. 108, Begavî, c. 1, s. 13.

120. İbn Mâce, c. 1, s. 6, Hâkim, c. 1 , s. 108, Begavî, c. 1, s. 13.

121. Ebu Dâvud, c. 4, s. 200, İbn Mâce, c. 1, s. 7, Hâkim, c. 1, s. 107, Begavî, c. 1, s. 13.

122. Ahmed, c. 6, s. 8.

123. Hâkim, c. 1. S. 108.

124. Ahmed, c. 4, s. 132, Ebu Dâvud, c. 4, s. 200, İbn Mâce, c. 1, s. 7, Hâkim, c. 1, s. 108.

125. Ahmed, c. 4, s. 326, Müslim, c. 4, s. 1903, Ebu Dâvud, c. 2, s. 226.

126. Taberânîden naklen Hevsemf, c. 1, s. 172.

127. Dârimî, c. 1, s. 63, Taberî, Tefsir, c. 5, s. 147.

128. Dârimî, c. 1, s. 63, Taberî, Tefsir, c. 5, s. 147.

129. Ahmed, c. 2, s. 242, İbn Mâce, c. 1 , s. 3.